Q4 2025
zrealizowaneKoncepcja Małej Ojczyzny jako spinacza inicjatyw I·01/I·04/I·05 zatwierdzona przez radę programową fundacji
Otwieramy archiwum…
Cyfrowy atlas konkretnej gminy
Faza koncepcyjna — w toku mapowanie potencjalnych gmin referencyjnych z aktywnym towarzystwem regionalnym, biblioteką wpisaną w lokalną wspólnotę oraz proboszczem otwartym na udostępnienie archiwum parafii. Priorytet: gmina, w której dziedzictwo materialne (kościół drewniany, dwór, cmentarz) jest zachowane, ale pamięć ustna zanika z odejściem najstarszego pokolenia

Problem
Tożsamość gminna w polskiej kulturze istnieje od stuleci, ale w XXI wieku jest rozproszona po pięciu-siedmiu niezależnych źródłach: pamięć ustna starszych mieszkańców (nigdzie niezapisana), archiwum parafii (papierowe, w piwnicy probostwa), gablota gminnego muzeum (czynna 4 godziny tygodniowo), kronika szkoły, prywatne albumy fotograficzne rodzin, lokalne wydawnictwa w niewielkim nakładzie, gminna strona internetowa z fragmentem zakładki „Historia”. Nie istnieje jedna przestrzeń cyfrowa, w której dziecko z klasy IV, gość weekendowy, powracający emigrant czy badacz akademicki znalazłby spójną, weryfikowalną, multimedialną opowieść o konkretnym miejscu. Skutek: tożsamość małych ojczyzn z roku na rok blednie szczególnie wśród młodzieży.
Podejście
Mała Ojczyzna jest **spinaczem inicjatyw FTI** — w niej rezultaty I·01, I·04 i I·05 manifestują się jako jeden, ludzki atlas konkretnego miejsca. Gmina-pilotaż dostaje od fundacji kompletny zestaw narzędzi i wsparcie metodyczne do zbudowania własnego atlasu pamięci, składającego się z pięciu warstw: (1) **interaktywna oś czasu** lokalnej historii — od pierwszej wzmianki w źródłach po dzień dzisiejszy; (2) **mapa miejsc znaczących** z geolokalizacją — kościoły, cmentarze, miejsca walk, dawne dwory, młyny, kapliczki; (3) **biogramy postaci** związanych z gminą (proboszczowie, nauczyciele, żołnierze, regionaliści); (4) **kolekcja zdjęć i dokumentów** zaciągana z repozytorium I·01; (5) **świadectwa głosowe i modele 3D** — wywiady oral history z I·04, modele drewnianych obiektów z I·05. Lokalne kuratorstwo: towarzystwo regionalne + szkoła + biblioteka pod opieką metodyczną fundacji.
Specyfikacja
Gmina referencyjna
1 pilotażowa
Wielkość gminy docelowa
3–12 tys. mieszkańców
Czas budowy atlasu pilota
~9 miesięcy
Wyjście cyfrowe
Portal PWA mobile-first
Wyjście fizyczne
Atlas drukowany A4, ~120 stron
Integracja
I·01 · I·04 · I·05
Stos technologiczny
Q4 2025
zrealizowaneKoncepcja Małej Ojczyzny jako spinacza inicjatyw I·01/I·04/I·05 zatwierdzona przez radę programową fundacji
Q1 2026
zrealizowaneWstępne mapowanie 12 potencjalnych gmin referencyjnych — kryteria oceny obejmują aktywność towarzystwa regionalnego, zachowanie obiektów drewnianych i otwartość proboszcza
Q1 2026
zrealizowaneRobocze konsultacje z trzema towarzystwami regionalnymi — feedback metodyczny do projektu zestawu narzędzi
Mapa drogowa
Q4 2026
Wybór gminy referencyjnej — szczegółowe kryteria: aktywne towarzystwo regionalne + zachowane drewniane obiekty + chętni lokalni kuratorzy
Q1 2027
Przygotowanie kompletnego zestawu narzędzi (atlas GIS + oś czasu + viewer 3D + CMS) + dokumentacja metodyczna dla lokalnych kuratorów
Q2 2027
Aktywacja zestawu w gminie pilotażowej — pierwsza ekipa lokalnych kuratorów (3-5 osób) + szkolenie metodyczne
Q3 2027
Publiczna premiera atlasu Małej Ojczyzny gminy pilotażowej — wersja cyfrowa + papierowa (~120 stron A4)
Q4 2027
Ewaluacja: wskaźniki użytkowania, feedback szkół, opinie mieszkańców, wymierne efekty edukacyjne
2028
Pakiet referencyjny do replikacji — gotowy do skalowania na kolejne gminy (open-source CMS + dokumentacja + ramy wsparcia metodycznego)
2029
10 gmin z aktywnymi atlasami Małej Ojczyzny — sieć wymiany doświadczeń lokalnych kuratorów
Poszukiwani partnerzy
Gmina referencyjna pilotażu (3–12 tys. mieszkańców)
Lokalni kuratorzy treści atlasu — najważniejsza grupa partnerska
Uczniowie jako współtwórcy biogramów, fotografii, nagrań — projekt edukacyjny w klasach IV–VIII
Źródła archiwalne (księgi metrykalne, kroniki parafii), biograficzne, modele 3D drewnianych kościołów
Publiczne miejsce aktywacji projektu — warsztaty, wystawy, inauguracje
Lokalne archiwum publikacji regionalnych + miejsce konsultacji mieszkańców
Standardy opisu zabytków + integracja z bazą NID
Pamięć kobiet, rękodzieło, kuchnia, obrzędowość — szczególnie istotne dla tradycji niematerialnej
Adresaci inicjatywy
Gminy wiejskie i miejsko-wiejskie 3–12 tys. mieszkańców, towarzystwa regionalne, szkoły gminne, biblioteki, parafie, ośrodki kultury, koła gospodyń wiejskich, lokalne stowarzyszenia historyczne
Zaangażuj się
Pierwsi partnerzy współtworzą tę inicjatywę poprzez feedback i testy. Otrzymują pełne wsparcie zespołu fundacji w cenie pilotażu, a ich wkład trafia do publicznego pakietu referencyjnego.
FTI · KRS 0001049849
Powiązane inicjatywy